Jakie są koszty prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej?
CzytajBlog
Dla wielu studentów działalność nierejestrowana jest pierwszym krokiem do własnego biznesu. Zamiast od razu zakładać firmę, mogą legalnie wykonywać zlecenia, zdobywać klientów i sprawdzić, czy ich pomysł ma szansę się rozwinąć.
Pojawia się jednak wiele pytań. Czy do limitu wlicza się dochód czy przychód? Czy trzeba płacić podatek w trakcie roku? Jak wygląda rozliczenie roczne?
Najłatwiej odpowiedzieć na nie na konkretnym przykładzie.
Michał ma 22 lata i studiuje informatykę. Po zajęciach projektuje grafiki do mediów społecznościowych i przygotowuje proste strony internetowe dla lokalnych firm. Wszystko zaczęło się od jednego zlecenia dla znajomego. Później pojawiły się kolejne polecenia, aż w końcu co miesiąc realizował kilka projektów.
Nie chciał od razu zakładać działalności gospodarczej. Zależało mu przede wszystkim na tym, aby sprawdzić, czy uda mu się regularnie zdobywać klientów. Po zapoznaniu się z przepisami zdecydował się prowadzić działalność nierejestrowaną.
Przez cały rok jego sytuacja wyglądała podobnie:
Koszty obejmowały między innymi abonament programu graficznego, zakup fontów, domenę internetową oraz drobne akcesoria komputerowe wykorzystywane przy realizacji zleceń.
Tak. W 2026 roku działalność nierejestrowaną można prowadzić, jeżeli przychód w danym kwartale nie przekroczy 225% minimalnego wynagrodzenia za pracę.
To właśnie słowo przychód jest tutaj najważniejsze.
Wiele osób błędnie porównuje z limitem osiągnięty dochód, czyli kwotę po odliczeniu kosztów. Tymczasem przepisy mówią wyłącznie o przychodzie.
W przypadku Michała wygląda to następująco.
| Miesiąc | Przychód | Koszty | Dochód |
| Styczeń | 2 500 zł | 500 zł | 2 000 zł |
| Luty | 2 500 zł | 500 zł | 2 000 zł |
| Marzec | 2 500 zł | 500 zł | 2 000 zł |
Łączny przychód za pierwszy kwartał wynosi 7 500 zł.
To właśnie tę kwotę Michał porównuje z limitem działalności nierejestrowane (czyli 10 813,50 zł w 2026 roku).
Koszty w wysokości 1 500 zł za cały kwartał nie mają wpływu na ustalenie, czy limit został przekroczony.
Koszty stają się ważne dopiero przy rozliczeniu podatku.
Michał osiąga miesięcznie:
Jego dochód wynosi więc:
2 500 zł – 500 zł = 2 000 zł.
Po zakończeniu roku wygląda to następująco:
| Pozycja | Kwota |
| Roczny przychód | 30 000 zł |
| Roczne koszty | 6 000 zł |
| Roczny dochód | 24 000 zł |
To właśnie dochód będzie miał znaczenie przy rozliczeniu podatku dochodowego.
Nie. To jedna z cech działalności nierejestrowanej.
Przez cały rok Michał nie wpłaca zaliczek na podatek dochodowy. Nie musi również składać miesięcznych i kwartalnych deklaracji.
Nie oznacza to jednak, że jego dochód jest zwolniony z opodatkowania. Rozliczenie następuje dopiero po zakończeniu roku podatkowego.
Po zakończeniu roku Michał składa PIT-36.
W zeznaniu wykazuje:
W jego przypadku będą to następujące kwoty:
Załóżmy, że działalność nierejestrowana była jego jedynym źródłem dochodu.
Po odliczeniu kosztów dochód wyniósł 24 000 zł.
Ponieważ dochód nie przekracza kwoty wolnej od podatku, Michał nie zapłaci podatku dochodowego.
Nie oznacza to jednak, że nie musi składać zeznania rocznego. Obowiązek złożenia PIT nadal istnieje.
Gdyby równocześnie pracował na etacie lub wykonywał umowę zlecenia, wszystkie dochody rozliczane według skali podatkowej zostałyby uwzględnione w jednym zeznaniu.
Nie. Prowadzenie działalności nierejestrowanej nie powoduje obowiązku zgłoszenia do ZUS ani opłacania składek społecznych i zdrowotnych.
Dzięki temu Michał może rozwijać swoją działalność bez dodatkowych kosztów związanych z ubezpieczeniami.
Choć formalności jest znacznie mniej niż przy działalności gospodarczej, nie oznacza to całkowitego ich braku.
Michał powinien:
To właśnie ostatni obowiązek ma największe znaczenie.
Pod koniec roku jedna z agencji marketingowych zaproponowała Michałowi przygotowanie kompletnej identyfikacji wizualnej. Wynagrodzenie było znacznie wyższe niż za dotychczasowe zlecenia.
Michał od razu sprawdził, czy przyjęcie projektu nie spowoduje przekroczenia limitu działalności nierejestrowanej.
To dobra praktyka. Przekroczenie limitu oznacza bowiem, że należy zarejestrować działalność gospodarczą w terminie przewidzianym w przepisach. Od tego momentu zmieniają się również obowiązki związane z podatkami i ZUS.
Historia Michała pokazuje, że działalność nierejestrowana może być dobrym rozwiązaniem dla studenta, który chce zdobyć pierwszych klientów bez zakładania firmy.
Warto jednak pamiętać o jednej zasadzie, która budzi sporo wątpliwości. Limit działalności nierejestrowanej zawsze odnosi się do przychodu, czyli kwoty uzyskanej od klientów. Koszty nie mają wpływu na ustalenie, czy limit został przekroczony.
Dopiero podczas rozliczenia rocznego można odliczyć koszty uzyskania przychodu i obliczyć dochód, który wykazuje się w PIT-36.
W przypadku Michała wygląda to następująco:
To prosty przykład pokazujący, że działalność nierejestrowana wiąże się z niewielką liczbą formalności, ale wymaga regularnego kontrolowania przychodów oraz prawidłowego rozliczenia podatku po zakończeniu roku.