Prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej to dla wielu osób sposób na niezależność zawodową i realizację własnych pomysłów biznesowych. Wraz z tą niezależnością pojawia się jednak odpowiedzialność – nie tylko wobec kontrahentów, ale też wobec rodziny. Wielu przedsiębiorców zastanawia się, czy w przypadku problemów finansowych firmy wierzyciele mogą sięgnąć po majątek wspólny małżonków. Odpowiedź na to pytanie zależy przede wszystkim od tego, jaki ustrój majątkowy obowiązuje w małżeństwie.
Najczęściej w małżeństwach obowiązuje ustawowa wspólność majątkowa, która powstaje automatycznie w momencie zawarcia związku małżeńskiego, o ile małżonkowie nie podpisali intercyzy. Obejmuje ona wszystko, co zostało nabyte w czasie trwania małżeństwa – niezależnie od tego, który z małżonków uzyskał dane składniki majątku.
W takiej sytuacji małżonek przedsiębiorcy może odpowiadać za długi związane z działalnością gospodarczą, ale nie zawsze i nie w pełnym zakresie. W praktyce obowiązują tu dwa podstawowe zasady:
Oznacza to, że małżonek, który nie miał wpływu na decyzje biznesowe i nie wyrażał zgody na zobowiązania, jest częściowo chroniony przed skutkami finansowymi niepowodzeń przedsiębiorstwa.
W przypadku zobowiązań cywilnych (np. kredytów, umów z kontrahentami) kluczowa jest zgoda współmałżonka. Jednak dla długów podatkowych obowiązują inne reguły.
Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, jeśli przedsiębiorca ma zaległości wobec fiskusa powstałe w czasie trwania wspólności majątkowej, urząd skarbowy może prowadzić egzekucję z całego majątku wspólnego, nawet jeśli współmałżonek nie wyraził zgody na powstanie tych zobowiązań.
W praktyce oznacza to, że:
To właśnie z tego powodu wielu przedsiębiorców decyduje się na rozdzielność majątkową – aby ograniczyć ryzyko, że zobowiązania firmy wpłyną na bezpieczeństwo finansowe całej rodziny.
Najskuteczniejszym sposobem ochrony majątku współmałżonka przed długami przedsiębiorcy jest ustanowienie rozdzielności majątkowej, potocznie zwanej intercyzą.
Można ją ustanowić:
Po ustanowieniu rozdzielności majątkowej każdy z małżonków gromadzi i zarządza swoim majątkiem osobno. Wierzyciel przedsiębiorcy nie ma więc prawa sięgać po majątek współmałżonka, a jedynie po to, co należy wyłącznie do dłużnika.
Rozdzielność majątkowa jest szczególnie polecana wtedy, gdy:
To rozwiązanie może uchronić rodzinę przed utratą wspólnego majątku, np. domu czy oszczędności, w razie problemów z płynnością finansową w firmie.
Małżonek przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą może ponosić odpowiedzialność za jego długi, ale zakres tej odpowiedzialności zależy od ustroju majątkowego.
Jeśli małżonkowie mają wspólność majątkową, wierzyciele mogą dochodzić spłaty zobowiązań z majątku wspólnego – pod warunkiem, że współmałżonek wyraził zgodę na zaciągnięcie długu. W przypadku zobowiązań podatkowych egzekucja z majątku wspólnego jest możliwa nawet bez takiej zgody.
Z kolei ustanowienie rozdzielności majątkowej sprawia, że przedsiębiorca odpowiada wyłącznie swoim majątkiem osobistym. To najpewniejszy sposób na ochronę współmałżonka przed skutkami ewentualnych długów firmy.
Pobierz bezpłatne zestawienie:
i dowiedz się, jak ich uniknąć!
