Blog

27 września 2024

Kody GTU na fakturze – czym są i kto musi je stosować?

Czy słyszałeś o kodach GTU? Wielu przedsiębiorców nie zdaje sobie sprawy, że mają obowiązek ich stosowania. Tymczasem kody GTU to kluczowy element w systemie rozliczeń VAT, wprowadzony w ramach zmian przepisów podatkowych. Niewłaściwe stosowanie kodów GTU może prowadzić do problemów podczas kontroli skarbowych, dlatego warto wiedzieć, czym są, kogo dotyczą i jak je poprawnie wprowadzać. W tym artykule znajdziesz wszystkie najważniejsze informacje na temat kodów GTU. Zapraszam do lektury!

Co to są kody GTU?

Kody GTU (Grupy Towarowo-Usługowe) to specjalne oznaczenia przypisywane określonym kategoriom towarów i usług, które muszą być uwzględnione w plikach JPK_VAT (Jednolity Plik Kontrolny). System ten został wprowadzony, aby zwiększyć kontrolę nad transakcjami i uszczelnić system podatkowy.

Od 1 października 2020 roku wszyscy podatnicy VAT są zobowiązani do stosowania kodów GTU w przypadku sprzedaży towarów lub usług z wyznaczonych kategorii. Co ważne, obowiązek ten nie dotyczy samej faktury, a jedynie raportowania w JPK_VAT, który przedsiębiorcy przesyłają do urzędów skarbowych.

Kto musi stosować kody GTU?

Kody GTU muszą być stosowane przez przedsiębiorców będących podatnikami VAT, którzy sprzedają towary lub świadczą usługi z 13 określonych grup.

Nie musisz martwić się kodami GTU, jeśli:

  • Jesteś zwolniony z VAT (np. ze względu na niskie obroty).
  • Twoje towary lub usługi nie należą do grup objętych obowiązkiem stosowania kodów GTU.

Jeśli jednak jesteś VAT-owcem i Twoja działalność obejmuje kategorie objęte kodami GTU, musisz je stosować, aby uniknąć problemów z urzędem skarbowym.

Jakie towary i usługi muszą być oznaczane?

Kody GTU (Grupy Towarowo-Usługowe) obejmują 13 grup towarów i usług, które muszą być odpowiednio oznaczone w ewidencji VAT. Poniżej znajdziesz szczegółowe informacje dotyczące każdego z kodów GTU oraz przykładów towarów i usług, które pod nie podlegają:

GTU_01 – Napoje alkoholowe

Dotyczy dostawy napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,2%, piwa, a także napojów będących mieszaniną piwa i napojów bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5% (kody CN od 2203 do 2208).

GTU_02 – Paliwa i biopaliwa ciekłe

Obejmuje m.in. benzyny lotnicze i silnikowe, oleje napędowe, paliwa typu benzyny do silników odrzutowych, nafty do silników odrzutowych, a także biopaliwa ciekłe.

GTU_03 – Oleje opałowe, smarowe i preparaty smarowe

Dotyczy m.in. olejów opałowych nieobjętych kodem GTU_02, olejów smarowych, pozostałych olejów oraz preparatów smarowych (np. oleje smarowe – CN 2710 20 90).

GTU_04 – Wyroby tytoniowe i płyny do papierosów elektronicznych

Obejmuje wyroby tytoniowe, susz tytoniowy, płyny do papierosów elektronicznych oraz tzw. wyroby nowatorskie, zgodnie z przepisami o podatku akcyzowym.

GTU_05 – Odpady

Dotyczy wyłącznie odpadów określonych w pozycjach 79–91 załącznika nr 15 do ustawy o VAT, takich jak odpady szklane, papierowe, gumowe czy z tworzyw sztucznych.

GTU_06 – Urządzenia elektroniczne oraz ich części

Obejmuje m.in. telefony komórkowe, konsole do gier wideo (bez części i akcesoriów), aparaty fotograficzne cyfrowe, kamery cyfrowe oraz folię typu stretch (zgodnie z poz. 9 załącznika nr 15 do ustawy o VAT).

GTU_07 – Pojazdy i części samochodowe

Dotyczy pojazdów i ich części, w tym ciągników (rolniczych, gąsienicowych), samochodów osobowych oraz pojazdów silnikowych do przewozu 10 lub więcej osób (kody CN od 8701 do 8708).

GTU_08 – Metale szlachetne i nieszlachetne

Obejmuje m.in. złoto, srebro oraz inne metale szlachetne i nieszlachetne wskazane w załącznikach nr 12 i nr 15 do ustawy o VAT.

GTU_09 – Produkty lecznicze i wyroby medyczne

Dotyczy produktów leczniczych, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych, które podlegają obowiązkowi zgłoszenia na podstawie art. 37av ust. 1 ustawy – Prawo farmaceutyczne.

GTU_10 – Nieruchomości

Obejmuje dostawę budynków, budowli, gruntów oraz ich części, a także udziałów w prawach własności do nieruchomości (zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT).

GTU_11 – Uprawnienia do emisji gazów cieplarnianych

Dotyczy świadczenia usług związanych z przenoszeniem uprawnień do emisji gazów cieplarnianych na podstawie przepisów o handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych.

GTU_12 – Usługi niematerialne

Obejmuje szeroki zakres usług o charakterze niematerialnym, takich jak:

  • doradztwo prawne i podatkowe,
  • usługi zarządcze, księgowe, audytorskie, marketingowe i reklamowe,
  • badania naukowe, badania rynku, edukacja pozaszkolna oraz prace rozwojowe.

GTU_13 – Usługi transportowe i magazynowe

Dotyczy usług w zakresie transportu drogowego towarów, przesyłek pocztowych, przeprowadzek oraz gospodarki magazynowej (zgodnie z PKWiU 49.4, 52.1).

Gdzie umieszcza się kody GTU?

Kody GTU nie muszą być widoczne na samej fakturze – ani na wersji PDF, ani na wydrukowanej kopii. Ważne jest jednak, aby były one zapisane w strukturze pliku faktury, ponieważ informacje te są niezbędne do prawidłowego wypełnienia pliku JPK_VAT.

Większość programów do fakturowania automatycznie umożliwia dodanie kodów GTU do faktur, co ułatwia spełnienie tego obowiązku. Kody te są następnie przenoszone do pliku JPK_VAT, który należy składać co miesiąc lub co kwartał do Urzędu Skarbowego.

kody gtu na fakturze

Jak stosować kody GTU?

Stosowanie kodów GTU nie jest skomplikowane, zwłaszcza jeśli korzystasz z odpowiedniego oprogramowania księgowego. Oto kilka wskazówek, jak poprawnie stosować te oznaczenia:

  • Zidentyfikuj swoje produkty i usługi:
    Sprawdź, czy sprzedajesz towary lub świadczysz usługi objęte obowiązkiem GTU. W tym celu zapoznaj się z listą grup towarowo-usługowych (GTU) i przyporządkuj odpowiedni kod do swoich produktów lub usług.
  • Skorzystaj z odpowiedniego programu do fakturowania:
    Większość nowoczesnych programów księgowych automatycznie obsługuje kody GTU. Wystarczy, że przy konfiguracji towaru lub usługi przypiszesz odpowiedni kod GTU – program zadba o to, aby kod został prawidłowo uwzględniony w pliku JPK_VAT.
  • Przesyłaj pliki JPK_VAT do urzędu skarbowego:
    Pamiętaj, aby co miesiąc lub co kwartał (w zależności od wybranej formy rozliczeń) przesyłać plik JPK_VAT do urzędu skarbowego. W pliku tym muszą znaleźć się poprawne kody GTU dla odpowiednich transakcji.

Czego unikać przy stosowaniu kodów GTU?

  • Brak kodów GTU w pliku JPK_VAT: Jeśli zapomnisz oznaczyć transakcje, które tego wymagają, możesz narazić się na konsekwencje podatkowe.
  • Błędne przypisanie kodów: Pamiętaj, że niewłaściwe przypisanie kodu GTU może być uznane za błąd, a w konsekwencji – skutkować karą administracyjną.

Najczęściej zadawane pytania o kody GTU

Co jeszcze warto wiedzieć?

Kody GTU to tylko jedna część obowiązkowych oznaczeń w plikach JPK_VAT. Oprócz nich istnieją także kody dotyczące transakcji, które obejmują inne aspekty Twojej działalności. To odrębna kategoria, o której również warto wiedzieć, aby uniknąć nieprawidłowości w raportowaniu do urzędu skarbowego.

Podsumowując, jeśli jesteś podatnikiem VAT i Twoje produkty lub usługi należą do kategorii objętych kodami GTU, masz obowiązek ich stosowania. Sprawdź, czy Twoje oprogramowanie do fakturowania obsługuje te kody i upewnij się, że są one poprawnie uwzględniane w plikach JPK_VAT.

Nie zapominaj, że świadomość przepisów i ich właściwe stosowanie to klucz do spokojnego prowadzenia biznesu!

Szukasz zdalnej obsługi księgowej, która pozwoli Ci zaoszczędzić czas? Wypełnij formularz poniżej, aby umówić się na krótką rozmowę telefoniczną.

    Umów się na bezpłatną 15-min. rozmowę o współpracy
    Skontaktujemy się do 24h (pn-pt, 8-16)

    Szukasz księgowej do rozliczenia swojej działalności? Chętnie porozmawiamy i odpowiemy na Twoje pytania. Wypełnij formularz i kliknij "Wyślij".

    Pobierz bezpłatne zestawienie:

    16 najgorszych błędów przy zakładaniu JDG

    i dowiedz się, jak ich uniknąć!

    16 pytań przed założenie firmy mockup 2

    Pobierz bezpłatne zestawienie:

    7 pułapek samozatrudnienia

    16 pytań przed założenie firmy mockup 2

    Pobierz bezpłatną ulotkę:

    6 rzeczy, które powinieneś sprawdzić przed rejestracją do VAT

    16 pytań przed założenie firmy mockup

    Pobierz bezpłatną ulotkę:

    16 rzeczy, które warto przemyśleć przed założeniem działalności

    16 pytań przed założenie firmy mockup

    Pobierz bezpłatną ulotkę:

    Nowa firma? Przewodnik 2025 r.

    16 pytań przed założenie firmy mockup 2

    Najpopularniejsze Artykuły

    • Jakie są koszty prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej?

      Czytaj
    • Składki ZUS na ryczałcie w 2025 roku – ile zapłacisz?

      Czytaj
    • Ryczałt 8,5% – Jakie branże mogą skorzystać z tej stawki?

      Czytaj

    Czytaj więcej

    • 16 września 2025
      Samozatrudniony, B2B

      Jak wystawić fakturę za usługi dla zagranicznego kontrahenta?

      Świadczenie usług na rzecz zagranicznych kontrahentów wiąże się z koniecznością prawidłowego rozliczenia...

      Czytaj
    • 6 września 2025
      Samozatrudniony, B2B

      Jak wystawić fakturę?

      Wystawienie faktury to jedna z podstawowych czynności w działalności gospodarczej. To dokument, który potwierdza sprzedaż...

      Czytaj
    • 9 sierpnia 2025
      Samozatrudniony, B2B

      Czy można przekazać majątek prywatny do firmy i rozliczyć go w kosztach?

      Prowadząc działalność gospodarczą, wielu przedsiębiorców staje przed pytaniem, czy mogą wykorzystać w firmie...

      Czytaj
    • 23 czerwca 2025
      Samozatrudniony, B2B

      Abonament RTV i ZAiKS za telewizor i radio w firmie – co musisz wiedzieć?

      Jeśli w Twojej firmie znajduje się radio lub telewizor – nawet w poczekalni dla klientów albo samochodzie służbowym –...

      Czytaj
    • 22 czerwca 2025
      Samozatrudniony, B2B

      Dwa samochody i dwa laptopy w jednoosobowej działalności gospodarczej – czy to możliwe?

      Czy zdarzyło Ci się zastanawiać, czy jako właściciel jednoosobowej działalności gospodarczej możesz rozliczać dwa...

      Czytaj
    • 2 czerwca 2025
      Samozatrudniony, B2B

      Uznanie umowy B2B za umowę o pracę – co grozi za pozorne samozatrudnienie?

      Coraz więcej osób wybiera współpracę w modelu B2B. Daje to większe dochody, elastyczność i kontrolę nad swoim...

      Czytaj
    • 9 kwietnia 2025
      Samozatrudniony, B2B

      Umowa B2B – na czym polega i na co zwrócić uwagę?

      Coraz więcej specjalistów, zarówno z branży IT, jak i inżynierii, marketingu czy finansów, rezygnuje z etatu na rzecz...

      Czytaj
    • 8 kwietnia 2025
      Samozatrudniony, B2B

      B2B a ulga na start – jak działa i kto może z niej skorzystać?

      Przejście na współpracę w modelu B2B oznacza konieczność założenia działalności –...

      Czytaj
    • 7 kwietnia 2025
      Samozatrudniony, B2B

      Przejście z umowy zlecenie na B2B u tego samego pracodawcy

      Przejście z umowy zlecenie na współpracę w modelu B2B (business-to-business) staje się coraz popularniejszym rozwiązaniem w...

      Czytaj
    • 4 kwietnia 2025
      Samozatrudniony, B2B

      Stawka ryczałtu dla usług w modelu B2B – jak działa i jakie są zasady?

      Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to uproszczona forma opodatkowania działalności gospodarczej, w której podatek płacony...

      Czytaj