Autor artykułu

Maria Wajda

Redaktorka specjalizująca się w tematyce podatkowo-księgowej. Tworzy treści, które pomagają zrozumieć skomplikowane zagadnienia podatkowe w prosty i przystępny sposób. Jej celem jest dostarczanie praktycznych informacji, które ułatwiają przedsiębiorcom sprawne zarządzanie finansami i obowiązkami podatkowymi.

Wielu rzeczników patentowych prowadzących kancelarie zastanawia się, czy mogą opodatkować przychody ryczałtem i jaką stawkę w takim przypadku zastosować. Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym przewiduje różne stawki dla usług prawniczych i doradczych – a działalność rzecznika patentowego często obejmuje oba te obszary. W praktyce właściwa klasyfikacja usług do odpowiedniego kodu PKWiU ma decydujące znaczenie dla bezpieczeństwa podatkowego.

Ryczałt dla kancelarii rzecznika patentowego – podstawowe zasady

Kancelaria rzecznika patentowego może rozliczać się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, jeżeli spełnia ogólne warunki określone w ustawie – m.in. nie przekracza limitu 2 mln euro rocznego przychodu i nie wykonuje działalności wyłączonej z ryczałtu.

Najważniejsze jednak jest właściwe określenie rodzaju świadczonych usług i przypisanie im odpowiedniego kodu PKWiU. To właśnie od klasyfikacji zależy, czy zastosujesz stawkę 17% czy 15%.

17% ryczałtu – usługi prawnicze w ramach wolnego zawodu

Zasadą jest, że rzecznik patentowy wykonujący usługi prawnicze jako wolny zawód rozlicza się ryczałtem według stawki 17%.

Dotyczy to działalności sklasyfikowanej w PKWiU 69.10.1 – „Usługi prawnicze”, a więc czynności, które mają charakter prawny i wymagają posiadania uprawnień zawodowych.

Do tej grupy należą m.in.:

• doradztwo prawne w zakresie ochrony własności intelektualnej,
• reprezentowanie klientów przed UPRP, EUIPO, EPO czy sądami,
• sporządzanie pism procesowych, wniosków, sprzeciwów i odpowiedzi,
• przygotowywanie opinii prawnych i analiz dotyczących ochrony patentowej,
• sporządzanie i opiniowanie umów licencyjnych, cesji praw, NDA itp.

Jeżeli świadczysz te usługi osobiście, jako rzecznik patentowy (a więc w ramach wolnego zawodu), przy ewentualnym wsparciu personelu technicznego lub administracyjnego – ustawa nakazuje stosować właśnie 17% stawkę ryczałtu.

15% ryczałtu – doradztwo zarządcze w zakresie IP

Niektóre kancelarie patentowe oferują jednak także usługi o charakterze biznesowym, które nie mają bezpośredniego charakteru prawniczego. W takim przypadku można rozważyć zastosowanie stawki 15%, właściwej dla działalności doradczej z działu PKWiU ex 70.22 – „Usługi doradztwa związane z zarządzaniem”.

Do tej kategorii można zaliczyć m.in.:

• opracowanie strategii IP w łańcuchu wartości przedsiębiorstwa,
• audyt portfela znaków towarowych i patentów z perspektywy biznesowej,
• planowanie polityki marek i strategii licencyjnych,
• doradztwo w zakresie komercjalizacji wyników badań,
• rekomendacje dotyczące wyceny i zarządzania własnością intelektualną w strategii firmy.

Warunkiem zastosowania 15% jest jednak, aby dana usługa nie miała charakteru prawniczego – nie może obejmować doradztwa w zakresie przepisów, sporządzania pism ani reprezentacji przed urzędami. Organy podatkowe konsekwentnie wskazują, że 15% ma zastosowanie tylko do usług zarządczych i strategicznych, natomiast nie można jej stosować do doradztwa prawnego.

Czego unikać przy rozliczaniu ryczałtu jako rzecznik patentowy?

W interpretacjach podatkowych fiskus bardzo dokładnie analizuje, czy podatnik prawidłowo przypisał swoje usługi do właściwego PKWiU. Warto więc uważać na dwa częste błędy:

• Nieprawidłowe stosowanie stawki 8,5% – dla typowych usług doradczych, które mieszczą się w 70.22, organy podatkowe jednoznacznie wskazują stawkę 15%, a nie 8,5%. Niższa stawka dotyczy jedynie wąskich podkategorii usług, niepowiązanych z zarządzaniem czy strategią.
• „Podmiana” klasyfikacji usług prawniczych – próby zakwalifikowania czynności typowo prawniczych (np. sporządzania umów, reprezentacji, opinii) do działu 70.22 w celu obniżenia stawki kończą się zazwyczaj negatywną interpretacją. Fiskus konsekwentnie uznaje, że takie czynności należą do PKWiU 69.10 i powinny być objęte 17% ryczałtem.

Jak bezpiecznie rozliczać usługi kancelarii patentowej?

Aby uniknąć problemów w razie kontroli, najlepiej:

• Rozdzielaj usługi na fakturach i w ofercie – osobno 69.10 (17%) i osobno 70.22 (15%).
• Opisuj czynności precyzyjnie – np.
  • „Reprezentacja przed UPRP – PKWiU 69.10.1 – ryczałt 17%”,
  • „Audyt strategii IP w portfelu marek – PKWiU 70.22 – ryczałt 15%”.
• W umowie lub załączniku warto wskazać kody PKWiU i zakres usług – to ułatwia obronę klasyfikacji przed urzędem.
• Pamiętaj o limicie 2 mln euro – tylko do tej wysokości przychodu możesz pozostać na ryczałcie.
• Nie zapominaj o VAT – zarówno usługi prawnicze, jak i doradcze są wyłączone ze zwolnienia podmiotowego, więc musisz być czynnym podatnikiem VAT od początku działalności.

Przeczytaj również: Jak zostać rzecznikiem patentowym i założyć własną kancelarię?

Podsumowanie

Ryczałt może być korzystną formą opodatkowania dla rzecznika patentowego, ale tylko przy prawidłowej klasyfikacji usług.

• 17% obowiązuje dla typowych usług prawniczych – doradztwa prawnego, reprezentacji, opinii i umów (PKWiU 69.10).
• 15% można zastosować do odrębnych usług doradczych z zakresu strategii IP, analiz portfela czy polityki marek – o ile nie są to usługi prawne (PKWiU 70.22).
• 8,5% w praktyce nie znajduje zastosowania w działalności kancelarii patentowej.

Jeśli prowadzisz kancelarię rzecznika patentowego i potrzebujesz wsparcia w rozliczeniach, skontaktuj się z naszym biurem rachunkowym.