Prowadząc firmę, co miesiąc przelewasz do ZUS określone kwoty. Wśród nich są dwie składki, które wielu przedsiębiorców myli – zdrowotna i chorobowa. Nazwy brzmią podobnie, ale cel ich opłacania, zasady działania i korzyści są zupełnie inne. Jeśli wiesz, czym się różnią, unikniesz rozczarowań i będziesz mógł świadomie zdecydować, które składki warto opłacać.
Składka zdrowotna jest podstawą funkcjonowania publicznej opieki medycznej w Polsce. Jej opłacanie daje prawo do korzystania z bezpłatnych świadczeń w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia – wizyt u lekarzy rodzinnych i specjalistów, leczenia szpitalnego, badań diagnostycznych czy rehabilitacji.
Jest to składka obowiązkowa – muszą ją opłacać zarówno pracownicy etatowi, jak i osoby prowadzące działalność gospodarczą, a także osoby objęte ubezpieczeniem z innych tytułów (np. umowa zlecenie). Bez jej opłacania nie będziesz mógł skorzystać z publicznej opieki medycznej bezpłatnie.
W 2025 roku wysokość składki zdrowotnej w większości przypadków wynosi 9% podstawy wymiaru. Ta podstawa zależy od formy opodatkowania – dla przedsiębiorców może być to dochód (przy skali podatkowej lub podatku liniowym) albo przychód (przy ryczałcie). Pieniądze z tej składki trafiają do NFZ za pośrednictwem ZUS.
Warto pamiętać, że składka zdrowotna nie daje prawa do zasiłku chorobowego. Oznacza to, że nawet jeśli regularnie ją płacisz, w przypadku choroby i niezdolności do pracy nie otrzymasz świadczenia pieniężnego z tego tytułu.
Składka chorobowa pełni zupełnie inną funkcję – nie zapewnia dostępu do lekarza, ale daje prawo do otrzymywania świadczeń pieniężnych w określonych sytuacjach. Dzięki niej możesz ubiegać się o zasiłek chorobowy w czasie niezdolności do pracy, zasiłek macierzyński po urodzeniu dziecka, zasiłek opiekuńczy w przypadku opieki nad chorym dzieckiem lub innym członkiem rodziny, a także świadczenia w razie wypadków przy pracy.
Dla przedsiębiorców składka chorobowa jest dobrowolna – możesz zdecydować, czy chcesz ją opłacać. Jeśli jednak pracujesz na umowie o pracę, składka ta jest pobierana obowiązkowo. W 2025 roku jej wysokość wynosi 2,45% podstawy wymiaru. Dla osób prowadzących działalność gospodarczą podstawą jest zwykle ta sama kwota, co w przypadku innych składek społecznych. W 2025 r. podstawa wymiaru dla przedsiębiorców nie korzystających z ulg wynosi 5.203,80 zł, co przekłada się na składkę chorobową w wysokości 127,49 zł miesięcznie. Składka ta trafia do ZUS i jest zapisywana na indywidualnym koncie ubezpieczonego.
W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca, który jej nie opłaca, nie otrzyma zasiłku chorobowego podczas zwolnienia lekarskiego – czas spędzony na L4 będzie po prostu niepłatny.
Podstawowa różnica między tymi składkami sprowadza się do rodzaju ochrony, jaką zapewniają. Składka zdrowotna umożliwia korzystanie z publicznej opieki medycznej, ale nie wiąże się z wypłatą pieniędzy w razie choroby. Składka chorobowa z kolei nie daje dostępu do leczenia, lecz zapewnia wsparcie finansowe w postaci zasiłków.
Dla przedsiębiorcy oznacza to, że:
W praktyce wielu właścicieli firm decyduje się na opłacanie obu składek – zdrowotnej, bo jest obowiązkowa, oraz chorobowej, aby mieć zabezpieczenie finansowe w przypadku niezdolności do pracy.
Świadomość tego, czym różni się składka zdrowotna od chorobowej, pozwala lepiej zaplanować swoje wydatki i zabezpieczenie. Często przedsiębiorcy dowiadują się o braku prawa do zasiłku dopiero w momencie choroby – wtedy jest już za późno, aby to zmienić, ponieważ ochrona z tytułu składki chorobowej zaczyna działać dopiero po tzw. okresie wyczekiwania.
Dlatego, jeśli prowadzisz działalność i chcesz otrzymywać świadczenia w czasie L4 czy urlopu macierzyńskiego, warto uwzględnić dobrowolną składkę chorobową w swoich comiesięcznych opłatach do ZUS. Z kolei składka zdrowotna jest niezbędna, aby mieć dostęp do publicznej opieki medycznej – i tutaj wyboru po prostu nie ma.
Pobierz bezpłatne zestawienie:
i dowiedz się, jak ich uniknąć!
