Jakie są koszty prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej?
CzytajBlog
Spółka cywilna to jedna z najprostszych form wspólnego prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Jest często wybierana przez osoby, które chcą rozwijać biznes razem z partnerem, członkiem rodziny lub wspólnikiem biznesowym bez konieczności tworzenia bardziej rozbudowanej struktury organizacyjnej.
Choć nazwa może sugerować, że spółka cywilna działa jak samodzielna firma, wygląda to nieco inaczej. Jest to przede wszystkim umowa zawarta pomiędzy wspólnikami, którzy wspólnie prowadzą działalność gospodarczą i dążą do osiągnięcia określonego celu biznesowego. To jedna z najważniejszych różnic pomiędzy spółką cywilną a spółkami prawa handlowego, takimi jak spółka jawna czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością.
W tym artykule wyjaśnię, czym jest spółka cywilna, jakie są jej najważniejsze cechy, jak wygląda proces rejestracji oraz jakie obowiązki podatkowe i formalne wiążą się z jej prowadzeniem.
Spółka cywilna to umowa zawarta przez co najmniej dwie osoby, które zobowiązują się do współdziałania w celu osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego. Jej funkcjonowanie regulują przepisy Kodeksu cywilnego.
W umowie wspólnicy określają między innymi:
Umowę spółki cywilnej należy zawrzeć na piśmie. Taki dokument jest niezbędny nie tylko dla celów dowodowych, ale również podczas załatwiania formalności urzędowych.
To jedna z kwestii, która najczęściej budzi wątpliwości początkujących przedsiębiorców.
Przedsiębiorcami są wspólnicy, a nie sama spółka. Spółka cywilna nie posiada osobowości prawnej ani zdolności prawnej, dlatego nie funkcjonuje jako samodzielny podmiot praw i obowiązków.
Oznacza to, że:
Spółka cywilna otrzymuje własny numer NIP i REGON, jednak nie zmienia to faktu, że nie jest odrębnym przedsiębiorcą.
Spółka cywilna różni się od innych form prowadzenia działalności gospodarczej przede wszystkim tym, że jej podstawą jest umowa zawarta pomiędzy wspólnikami. To właśnie ten dokument określa zasady współpracy, sposób prowadzenia firmy, podział obowiązków oraz udział w zyskach i stratach. Dobrze przygotowana umowa pozwala uniknąć wielu problemów i nieporozumień w przyszłości.
Spółka cywilna powstaje po to, aby jej wspólnicy wspólnie prowadzili działalność gospodarczą i osiągali określone korzyści finansowe. W praktyce oznacza to, że każdy ze wspólników działa na rzecz rozwoju firmy i uczestniczy w realizacji wspólnego celu. Z tego względu spółka cywilna jest często wybierana przez członków rodziny, znajomych lub partnerów biznesowych, którzy dobrze się znają i darzą wzajemnym zaufaniem.
Aby rozpocząć działalność, wspólnicy wnoszą do spółki określone wkłady. Nie muszą to być wyłącznie pieniądze. W zależności od ustaleń mogą to być również:
Rodzaj i wartość wkładów powinny zostać szczegółowo opisane w umowie spółki.
Każdy wspólnik ma możliwość uczestniczenia w podejmowaniu decyzji dotyczących działalności oraz prowadzeniu bieżących spraw firmy. Wspólnicy mogą jednak ustalić własne zasady podziału obowiązków. Często zdarza się, że jedna osoba odpowiada za sprzedaż i kontakt z klientami, a druga zajmuje się finansami lub organizacją pracy przedsiębiorstwa.
Jedną z najważniejszych cech spółki cywilnej jest odpowiedzialność wspólników za zobowiązania związane z działalnością. Jeżeli firma nie reguluje swoich należności, wierzyciel może dochodzić zapłaty:
Odpowiedzialność obejmuje nie tylko majątek związany z działalnością, ale również majątek prywatny wspólników. Z tego powodu przed założeniem spółki warto dokładnie przeanalizować skalę planowanej działalności oraz poziom ryzyka, jaki może się z nią wiązać.
Spółkę cywilną mogą założyć:
Najczęściej spotykanym rozwiązaniem jest jednak spółka cywilna tworzona przez dwóch lub więcej przedsiębiorców będących osobami fizycznymi.
Spółka cywilna jest rozwiązaniem, które najlepiej sprawdza się w przypadku niewielkich przedsięwzięć prowadzonych wspólnie przez kilka osób. Szczególnie często wybierają ją przedsiębiorcy rozpoczynający działalność, którzy chcą ograniczyć formalności i szybko rozpocząć prowadzenie firmy.
Dobrze sprawdza się między innymi w przypadku:
Do największych atutów tej formy działalności należą:
Dla wielu przedsiębiorców właśnie prostota działania stanowi największą zaletę spółki cywilnej.
Założenie spółki cywilnej jest znacznie prostsze niż w przypadku spółek wpisywanych do Krajowego Rejestru Sądowego. Warto jednak pamiętać, że sama spółka cywilna nie podlega odrębnej rejestracji. Przedsiębiorcami są jej wspólnicy, dlatego to na nich spoczywa obowiązek dopełnienia wszystkich formalności związanych z rozpoczęciem działalności.
Pierwszym krokiem jest zawarcie umowy spółki cywilnej. To najważniejszy dokument regulujący zasady współpracy pomiędzy wspólnikami. W umowie warto szczegółowo określić przedmiot działalności, wysokość wkładów, sposób podejmowania decyzji, zasady reprezentacji spółki, podział zysków oraz procedury obowiązujące w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki. Im dokładniej zostaną opisane wzajemne prawa i obowiązki, tym mniejsze ryzyko sporów w przyszłości.
Jeżeli wspólnikami są osoby fizyczne, każda z nich musi posiadać wpis do CEIDG. Wynika to z faktu, że to właśnie wspólnicy, a nie spółka, są przedsiębiorcami w rozumieniu przepisów.
Po podpisaniu umowy należy również zadbać o uzyskanie numerów REGON i NIP, które są niezbędne do prowadzenia działalności. W tym celu składa się do urzędu skarbowego formularz NIP-2. Dokument można złożyć osobiście lub przesłać pocztą wraz z umową spółki. W niektórych przypadkach urząd może poprosić również o dokument potwierdzający możliwość korzystania z lokalu wskazanego jako siedziba spółki.
Przy składaniu zgłoszenia identyfikacyjnego mogą być wymagane:
Samo nadanie numeru NIP jest bezpłatne. Koszty pojawiają się wyłącznie wtedy, gdy wspólnicy korzystają z pomocy pełnomocnika. Opłata skarbowa za pełnomocnictwo szczególne PPS-1 wynosi 17 zł. Nie trzeba jej uiszczać w przypadku pełnomocnictw udzielonych najbliższym członkom rodziny. Pełnomocnictwo ogólne PPO-1 również nie podlega opłacie skarbowej.
Na nadanie numeru NIP nie trzeba długo czekać. Urząd skarbowy nadaje go niezwłocznie, nie później niż w ciągu 3 dni od złożenia prawidłowo wypełnionego zgłoszenia. Po otrzymaniu numerów NIP i REGON wspólnicy powinni zaktualizować swoje wpisy w CEIDG, uzupełniając je o dane spółki cywilnej.
Spółka cywilna nie płaci podatku dochodowego jako odrębny podmiot.
Dochód osiągnięty przez spółkę jest przypisywany wspólnikom zgodnie z udziałem określonym w umowie.
Każdy wspólnik samodzielnie:
To oznacza, że obowiązki podatkowe realizowane są indywidualnie przez każdego wspólnika.
Zakładając spółkę cywilną, należy pamiętać o podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Obowiązek podatkowy powstaje zarówno przy zawarciu umowy spółki, jak i wtedy, gdy jej zmiana powoduje zwiększenie majątku spółki lub podwyższenie wartości wniesionych wkładów.
Stawka PCC wynosi 0,5% podstawy opodatkowania. W przypadku spółki cywilnej podstawę opodatkowania stanowi wartość wkładów wniesionych przez wspólników.
Przykładowo, jeżeli dwóch wspólników wnosi po 20 000 zł, łączna wartość wkładów wynosi 40 000 zł. W takiej sytuacji podatek PCC będzie wynosił 200 zł.
Podatnikami są wspólnicy spółki cywilnej. Jeżeli jednak umowa została sporządzona w formie aktu notarialnego, obowiązki związane z poborem podatku przejmuje notariusz.
Wspólnicy mają obowiązek:
Na wykonanie tych obowiązków przewidziano 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego. Deklarację można złożyć elektronicznie za pośrednictwem e-Urzędu Skarbowego.
Sprawdź ofertę: Księgowość dla JDG.
Spółka cywilna od wielu lat pozostaje jedną z najczęściej wybieranych form wspólnego prowadzenia działalności gospodarczej. Wynika to przede wszystkim z prostych zasad funkcjonowania oraz stosunkowo niewielkiej liczby formalności związanych z rozpoczęciem działalności.
Do największych zalet spółki cywilnej należą:
Przed podjęciem decyzji warto jednak przeanalizować również ograniczenia tej formy działalności.
Do najważniejszych wad spółki cywilnej zalicza się:
Najczęściej wskazywaną wadą jest odpowiedzialność za zobowiązania. W przypadku problemów finansowych firmy wierzyciele mogą dochodzić należności bezpośrednio od wspólników, również z ich majątku prywatnego. Z tego względu spółka cywilna najlepiej sprawdza się w przedsięwzięciach opartych na wzajemnym zaufaniu oraz jasno określonych zasadach współpracy.
Spółka cywilna to jedna z najprostszych form wspólnego prowadzenia działalności gospodarczej. Jest chętnie wybierana przez przedsiębiorców, którzy chcą rozpocząć działalność razem z partnerem biznesowym, członkiem rodziny lub znajomym i jednocześnie ograniczyć formalności związane z założeniem firmy.
Jej największymi zaletami są prostota działania, niewielkie koszty rozpoczęcia działalności oraz swoboda w ustalaniu zasad współpracy pomiędzy wspólnikami. Nie można jednak zapominać o odpowiedzialności za zobowiązania, która obejmuje również majątek prywatny wspólników.
Pobierz bezpłatne zestawienie:
i dowiedz się, jak ich uniknąć!
