Jakie są koszty prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej?
CzytajBlog
Od 2025 roku sprzedaż środka trwałego w działalności gospodarczej nie powoduje już automatycznego wzrostu składki zdrowotnej. To istotna zmiana dla przedsiębiorców planujących sprzedaż firmowego samochodu, maszyny, lokalu lub innego składnika majątku wykorzystywanego w działalności.
Nowe przepisy uprościły sposób rozliczenia i usunęły problem, który przez ostatnie lata budził liczne wątpliwości. W poprzednim stanie prawnym jednorazowa sprzedaż majątku firmowego mogła znacząco podnieść składkę zdrowotną, mimo że nie wiązała się ze stałym wzrostem dochodów przedsiębiorcy. Od 2025 roku ten mechanizm przestał działać automatycznie.
Od stycznia 2025 roku przychód ze sprzedaży środka trwałego nie jest już automatycznie uwzględniany przy ustalaniu podstawy składki zdrowotnej. Taka sama zasada dotyczy kosztów związanych z tą sprzedażą, w tym niezamortyzowanej części wartości początkowej środka trwałego.
Oznacza to, że sprzedaż firmowego samochodu, maszyny, hali, lokalu użytkowego lub innego środka trwałego nie podnosi automatycznie miesięcznej podstawy składki zdrowotnej. Jednorazowa transakcja sprzedaży majątku nie powoduje już automatycznego wzrostu miesięcznego obciążenia wobec ZUS.
Jest to jedna z najbardziej odczuwalnych zmian dla przedsiębiorców, ponieważ sprzedaż środka trwałego ma najczęściej charakter incydentalny i nie odzwierciedla bieżącej rentowności działalności. Obowiązujące przepisy wyraźniej oddzielają jednorazowe zdarzenia gospodarcze od dochodów osiąganych z podstawowej działalności.
Zmiana wynika z ustawy z 6 grudnia 2024 roku, która zmieniła zasady ustalania podstawy wymiaru składki zdrowotnej dla przedsiębiorców.
Od 2025 roku z miesięcznej podstawy składki zdrowotnej wyłączone są:
W efekcie sprzedaż środka trwałego nie wpływa już automatycznie na wysokość miesięcznej składki zdrowotnej. Przedsiębiorca nadal rozlicza taką transakcję podatkowo, ale sama sprzedaż składnika majątku firmowego nie powoduje automatycznego wzrostu składki zdrowotnej.
Ma to szczególne znaczenie przy sprzedaży środków trwałych o wysokiej wartości, takich jak nieruchomości, pojazdy lub kosztowne maszyny. W poprzednich latach taka transakcja mogła spowodować jednorazowy, bardzo wysoki wzrost składki zdrowotnej. Obecnie ten problem został usunięty.
Sprawdź ofertę: Księgowość dla JDG.
Nowe przepisy nie oznaczają, że sprzedaż środka trwałego całkowicie znika z rozliczenia składki zdrowotnej. Zamiast obowiązkowego ujęcia miesięcznego wprowadzono możliwość dobrowolnego rozliczenia rocznego.
Przedsiębiorca może zdecydować, że uwzględni sprzedaż środka trwałego w rocznym rozliczeniu składki zdrowotnej. Takie rozwiązanie może być korzystne przede wszystkim wtedy, gdy sprzedaż przyniosła stratę i przedsiębiorca chce wykorzystać ją do obniżenia rocznej podstawy składki zdrowotnej.
To rozwiązanie zapewnia większą elastyczność. Przedsiębiorca nie jest automatycznie obciążany wyższą składką w miesiącu sprzedaży, ale nadal może zdecydować, że roczne ujęcie transakcji będzie dla niego korzystniejsze.
W przypadku rozliczenia za 2025 rok takie oświadczenie składa się w deklaracji ZUS DRA za kwiecień 2026 roku.
Pobierz aktualną tabelę składek ZUS 2026 (PDF)
Choć nowe zasady są korzystne, nie każda sprzedaż majątku firmowego będzie rozliczana w taki sam sposób. Znaczenie ma przede wszystkim to, jaki składnik majątku jest sprzedawany i w jaki sposób był wcześniej ujęty w działalności.
Nowe przepisy dotyczą wyłącznie sprzedaży środków trwałych. Jeżeli przedsiębiorca sprzedaje wyposażenie, drobny sprzęt lub inny składnik majątku, który nie został ujęty jako środek trwały, taka sprzedaż może zostać potraktowana jak zwykły przychód z działalności. W takiej sytuacji może ona nadal wpłynąć na składkę zdrowotną.
Istotny jest również moment sprzedaży. Jeżeli transakcja następuje w okresie zawieszenia działalności, nie wpływa na składkę zdrowotną. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy przedsiębiorca kończy działalność i wyprzedaje majątek firmy.
Należy również pamiętać, że zmiana przepisów dotyczy wyłącznie samej sprzedaży środka trwałego. Nie zmieniły się zasady rozliczania amortyzacji przed sprzedażą. Oznacza to, że bieżące odpisy amortyzacyjne nadal wpływają na dochód z działalności i nadal obniżają podstawę składki zdrowotnej. Zmianie uległ wyłącznie sposób rozliczenia sprzedaży, a nie wcześniejsze ujmowanie środka trwałego w kosztach.
Sprawdź ofertę: Księgowość dla JDG.
Zmiana obowiązująca od 2025 roku oznacza realne uproszczenie i bardziej racjonalny sposób ustalania składki zdrowotnej.
Sprzedaż środka trwałego nie powoduje już automatycznego wzrostu składki zdrowotnej, dlatego przedsiębiorca nie ponosi dodatkowego kosztu wyłącznie z powodu sprzedaży majątku firmowego. Ma to szczególne znaczenie przy jednorazowych transakcjach o dużej wartości, które wcześniej mogły istotnie podnosić miesięczne obciążenia.
Nowe przepisy zapewniają również większą elastyczność. Jeżeli sprzedaż przyniosła stratę, przedsiębiorca może dobrowolnie uwzględnić ją w rozliczeniu rocznym i obniżyć podstawę składki zdrowotnej.
Dzięki temu rozliczenie sprzedaży środka trwałego jest obecnie bardziej przewidywalne, korzystniejsze i lepiej powiązane z rzeczywistym wynikiem finansowym działalności. Jeżeli planujesz sprzedaż majątku firmowego, warto wcześniej przeanalizować sposób jej rozliczenia, aby ocenić, czy korzystniejsze będzie całkowite pominięcie tej transakcji przy ustalaniu składki zdrowotnej, czy jej dobrowolne ujęcie w rozliczeniu rocznym.